
Begrippenlijst
Terminologie
Op deze pagina vind je uitleg van veelgebruikte begrippen binnen kwaliteitsmanagement, QHSE en compliance. Deze termen komen regelmatig terug op onze website en in het dagelijkse werk van QHSE-, KAM- en veiligheidsprofessionals. De definities zijn bewust kort en praktisch gehouden, zodat je snel begrijpt wat een begrip betekent en hoe het in de context van EXB Software wordt toegepast. Zo helpen we je om overzicht te houden en de samenhang te zien tussen beleid, uitvoering en borging.
ARBO
Arbeidsomstandigheden: het geheel aan regels en maatregelen gericht op veilig, gezond en verantwoord werken, vastgelegd in de Arbowet en onderliggende regelgeving.
ARIE regeling
De Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (ARIE) is een regeling in het Arbeidsomstandighedenbesluitvoor bedrijven met verhoogde risico’s.
Audits
Systematische toetsen om vast te stellen of wordt voldaan aan eisen en afspraken.
BPM (Business Process Management)
Processen, workflows en procedures vastleggen met de volgorde van werkzaamheden op een manier die jou ondersteunt in het dagelijks werk.
CAPA (Correctieve en Preventieve Acties)
Aanpak binnen kwaliteitsmanagement om afwijkingen, fouten en risico’s in processen te identificeren, de hoofdoorzaken te analyseren (Root Cause Analysis) en acties te ondernemen om herhaling of optreden te voorkomen.
Certificeringen
Certificeringen zijn de formele bevestiging door een onafhankelijke derde partij dat een product, proces, systeem of persoon voldoet aan vooraf vastgestelde (internationale) normen en eisen.
Compliance
Aantoonbaar voldoen aan wetgeving, normen en interne regels.
Corrigerende maatregel
Actie die wordt genomen om de oorzaak van een afwijking of incident weg te nemen en herhaling te voorkomen.
Dashboards
Overzichtelijke weergaven van KPI’s en prestatie-indicatoren die inzicht geven in actuele status en trends.
Documentbeheer
Het gestructureerd vastleggen, goedkeuren, beheren, informeren en beschikbaar stellen van documenten, inclusief versiebeheer.
EHS (Environment, Health & Safety)
Internationale benaming voor milieu, gezondheid en veiligheid.
Gezondheid
Onderdeel van QHSE dat gericht is op het voorkomen van werkgerelateerde gezondheidsklachten en beroepsziekten.
GHM (Gezondheid, Hygiëne en Milieu)
Samenhangende aanpak gericht op gezondheid, hygiëne en milieubeheersing, vaak gebruikt in productie- en voedingsmiddelenomgevingen.
GRC (Governance, Riskmanagement & Compliance)
Geïntegreerd raamwerk voor het besturen van organisaties, beheersen van risico’s en aantoonbaar voldoen aan wet- en regelgeving.
HSE (Health, Safety & Environment)
Internationale term voor gezondheid, veiligheid en milieu; inhoudelijk vergelijkbaar met QHSE, maar zonder expliciete kwaliteitscomponent.
HSSE-manager
Functionaris verantwoordelijk voor Health, Safety, Security & Environment binnen de organisatie.
HVK (Hoger Veiligheidskundige)
Gecertificeerde veiligheidsdeskundige met specialistische kennis op het gebied van arbeidsveiligheid en risicobeheersing.
Incidentmanagement
Melden, onderzoeken en opvolgen van incidenten en bijna-ongevallen.
Interne audit
Audit die door de organisatie zelf wordt uitgevoerd om te beoordelen of processen en systemen effectief en als bedoeld werken.
ISO (International Organization for Standardization)
Onafhankelijke, wereldwijde organisatie die internationale normen ontwikkelt voor producten, processen en diensten om kwaliteit, veiligheid en efficiëntie te waarborgen.
ISO (9001 / 14001 / 45001)
Internationaal erkende standaardensets voor managementsystemen. Het nummer verwijst naar de specifieke standaard.
ISO9001 – Kwaliteitsmanagementsystemen, gericht op procesbeheersing en continue verbetering.
ISO14001 – Norm voor milieumanagement, gericht op milieuprestaties en naleving van milieuwetgeving.
ISO45001 – Norm voor managementsystemen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk.
KAM-manager
Functionaris verantwoordelijk voor Kwaliteit, Arbeidsomstandigheden en Milieu binnen de organisatie.
Kijkcijfermonitor
Een kijkcijfermonitor biedt binnen een QHSE oplossing de mogelijkheid te volgen of documentatie is doorgenomen.
Klachtenbeheer
Het vastleggen, analyseren en opvolgen van klachten en feedback met als doel structurele verbetering.
KPI (Key Performance Indicator)
Meetbare indicator die inzicht geeft in prestaties en voortgang ten opzichte van doelstellingen.
LMRA (Laatste Minuut Risico Analyse)
LMRA is een korte, systematische check die direct voor aanvang van werkzaamheden wordt uitgevoerd om de veiligheid, gezondheid en milieuaspecten (VGM) veilig te stellen.
Meldingen (incidenten en gevaren)
Registraties van onveilige situaties, incidenten, bijna-ongevallen of afwijkingen in processen.
Milieu
Hier: Het geheel van omgevingsfactoren waarop een organisatie invloed heeft, zoals afval, emissies, energieverbruik en grondstoffen.
NEN normen
NEN is de instantie die standaarden in Nederland beheert en publiceert. Het betreft de specifiek Nederlandse normen vaak gebaseerd op de internationale ISO normen.
NCR (Non-Conformiteitsrapport)
Non-Conformiteitsrapport (NCR): Een document in kwaliteitsmanagement (productie, bouw) dat een afwijking van specificaties of normen beschrijft.
Procesbeheer
Het vastleggen, uitvoeren en bewaken van werkprocessen om kwaliteit, veiligheid en compliance te garanderen.
PDCA (Plan-Do-Check-Act)
Cyclus waarmee een basis wordt gelegd voor processen van continue verbetering.
Preventie
Maatregelen en activiteiten gericht op het voorkomen van incidenten, ongevallen, gezondheidsklachten en milieuschade.
Plan van Aanpak (PvA)
De uitvoering van een Risico Inventarisatie & Evaluatie moet uiteindelijk leiden tot een Plan van Aanpak om onvolkomenheden op te lossen.
QHSE-manager
Verantwoordelijke voor Quality, Health, Safety & Environment, vaak met een coördinerende en adviserende rol richting management en werkvloer.
RACI-Model
Een RACI-model is a management matrix om rollen en verantwoordelijkheden voor taken, doelen en/of beslissingen vast te stellen te laten functioneren.
RI&E (Risico-Inventarisatie en -Evaluatie)
Wettelijk verplichte inventarisatie en beoordeling van arbeidsrisico’s, inclusief Plan van Aanpak.
Risk-manager
Functionaris verantwoordelijk voor het identificeren, analyseren en beheersen van strategische, operationele en compliance-risico’s.
RCA (Root Cause Analysis)
Een systematische methode om de fundamentele oorzaak van problemen te achterhalen in plaats van alleen symptomen te bestrijden.
Safety
Internationale term voor veiligheid; gericht op het voorkomen van ongevallen, letsel en gevaarlijke situaties.
Seveso-bedrijven
De Seveso-richtlijn (in Nederland voorheen Brzo) is Europese regelgeving voor bedrijven die werken met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen en is gericht op het voorkomen van zware ongevallen.
SHE-manager (Safety, Health & Environment)
Functionaris verantwoordelijk voor veiligheid, gezondheid en milieu, vergelijkbaar met HSE- of QHSE-manager.
Toolbox(meeting)
Korte, praktijkgerichte instructie of training over een specifiek QHSE-onderwerp, vaak op de werkvloer.
Veiligheid
Het voorkomen en beheersen van risico’s die kunnen leiden tot letsel, schade of verstoring van werkzaamheden.
Veiligheidsmanager
Functionaris die verantwoordelijk is voor het opzetten, uitvoeren en verbeteren van veiligheidsbeleid en -maatregelen.
Verbeteractie
Concrete actie die voortkomt uit een audit, incident, klacht of analyse en bijdraagt aan betere prestaties.
VGM (Veiligheid, Gezondheid en Milieu)
Nederlandse verzamelterm voor veiligheid, gezondheid en milieu, vaak gebruikt in bouw en industrie.
Wachtlogboek
Een wachtlogboek is een essentieel digitaal overdrachtsdocument in ploegendiensten, productie, zorg of beveiliging om taken, gebeurtenissen, incidenten en controles per dienst vast te leggen.
